مقاله تحقيق ارشد
سايت دانلود متن كامل پايان نامه مقاله تحقيق ارشد

برخي از مدل‏هاي هوش هيجاني

مدل بار ـ آنبارـ آن (1996) با ساخت يك مقياس 133 ماده اي، مفهوم بهره هيجاني[1] را مطرح كرد. با اين مقياس مجموعه وسيعي از صفات مختلف مانند خودآگاهي هيجاني خود شكوفايي، خوشبيني، استقلال، مسئوليت اجتماعي، تحليل استرس و احساس خوشبختي سنجيده مي‏شود. او براين اساس هوش هيجاني را به عنوان يك مجموعه از ظرفيت ها، قابليت‏ها و مهارت‏هاي غير شناختي مي‏داند كه توانايي‏هاي فرد را در برخورد موفقيت آميز با مقتضيات و فشارهاي محيطي، بالا مي‏برد (بار ـ آن و پاكر، 2000).

بار ـ آن در كارهاي بعدي خود مفهوم بهره هيجاني را گسترش مي‏دهد و در پنج مولفه آن را سازمان مي‏بخشد. پپنج مولفه هوش هيجاني از نظر بار ـ آن به شرح ذيل مي‏باشد:

الف) بهره هيجاني درون شخصي [2]كه به اجزايي از قبيل خودآگاهي، شكوفايي و استقلال تقسيم مي‏شود.

 

ب) بهره هيجاني بين شخصي[3] كه شامل همدلي، روابط بين فردي و مسئوليت پذيري اجتماعي مي‏باشد.

ج) بهره هيجاني قابليت سازش يافتگي [4]كه اجزاي آن عبارتند از انعطاف پذيري آزمون واقعيت و توانايي حل مساله

د) بهره هيجاني مديريت استرس[5] كه كنترل تكانه و تحمل استرس را در بر مي‏گيرد.

ه) بهره هيجاني خلق عمومي[6] كهبه اجزايي مانند اميداوري و شادماني تقسيم مي‏گردد.

رويكرد بار ـ آن به دليل پشتوانه نه چندان محكم و استفاده از مفاهيم سنتي روان شناسي توجه چنداني در محافل علمي كسب نكرده است و تنها مفهوم بهره هيجاني او مورد توجه سازمان‏هاي تجاري قرار گرفته است (قرباني و همكاران، 1381). با اين حال مقياس بهره هيجاني بار ـ آن به خوبي با ساختار نظري وي همخوان است و خرده مقياس‏هاي پاياني خوبي نشان داده اند (آستين و همكاران، 2005).

مدل گلمن

گلمن (1995) در كتاب عمومي و غير تخصصي، به تفضيل درباره هوش هيجاني بحث كرده و آن را در سطح گسترده اي معرفي كرده است. او تعداد از مهارت‏هاي ارتباطي و اجتماعي را كه با درك و ابزار هيجان‏ها هم بسته است، به عنوان مولفه‏هاي هوش هيجاني معرفي مي‏نمايد. گلمن چارچوب مورد نظر خود را در سال 1998 مورد تجديد نظر قرار مي‏دهد و آن را به صورت زير معرفي مي‏كند :

الف) خودآگاهي[7] : شامل مواردي چون آگاهي هيجاني و اعتماد به نفس

ب) خود نظم بخشي[8] : شامل مواردي چون خود كنترلي و نوآوري

ج) انگيزش[9] : شامل مواردي چون كشاننده پيشرفت، ابتكار عمل و خوشبيني

د) همدلي[10] : شامل مواردي چون درك ديگران و آگاهي سياسي

ه) مهارت اجتماعي[11] : شامل مواردي چون نفوذ، مديريت تعارض و توانمندي‏هاي تيمي

مدل هيجاني گلمن بر اساس مجموعه اي از ويژگي‏هاي مثبت گردآوري شده و از پشتوانه نظري لازم برخوردار نمي باشد و از سوي ديگر آزمون بهره هيجاني وي نيز از ويژگي‏هاي روان سنجي مطلوبي برخوردار نيست (چاروكي و همكاران، 2001).

اين امر به نوعي بيانگر ناهمخواني نظري و عملياتي نظريه گلمن است كه البته به شدت از ارزش اين مدل مي‏كاهد. چاروكي و همكاران (2001) اين سه مدل را در جدول شماره 2 ـ 2 به شكل جالبي مقايسه كرده‏اند.

جدول 2ـ1ـ مقايسه رويكرد توانايي ماير، كاروسو و سالوي و رويكرد تركيبي بار ـ آن و گلمن

(چاروكي و همكاران، 2001)

رويكرد توانايي رويكرد تركيبي
ماير، ماروسو و سالوي بار ـ آن گلمن

1ـ توانايي آگاهي از هيجان براي ادراك صحيح هيجان‌ها

2ـ توانايي كاربست هيجان‏ها براي تسهيل افكار

3ـ توانايي فهم هيجان‏ها و معاني شان

1ـ بهره هيجاني درون شخصي

2ـ بهره هيجاني بين شخصي

3ـ بهره هيجاني انطباق پذيري

4ـ بهره هيجاني مديريت استرس

5ـ بهره هيجاني خلق عمومي

1ـخودآگاهي درون هيجاني

2ـ خود نظم بخشي

3ـ انگيزش

4ـ همدلي

5ـ مهارت‏هاي اجتماعي

 

با توجه به جديد بودن حوزه مربوط به مبحث هوش هيجاني، گستره نظريه پردازي در اين خصوص همچنان باز مي‏باشد و بحث‏هاي نظري چنانچه ذكر شد، ادامه دارد. با توجه به اين موضوع اين نوشتار لازم مي‏نمايد مباحث نظري را به پايان رسانده و به كاربردهاي مفهوم هوش هيجاني پرداخته شود تا در ادامه كاربرد آن در حوزه تعليم و تربيت نيز مطرح گردد. چرا كه به نظر اكثر نظريه پردازان، هوش هيجاني نقش اساسي و محوري در تعامل‏هاي افراد با همديگر و در فعاليت‏هاي مرتبط با خانه، مدرسه، شغل و ديگر موقعيت‏ها را دارا مي‏باشد و با توجه به گسترده بودن دامنه شمول اين سازه به روش‏هاي ارتقاء آن توجه زيادي مبذول شده است.

 

  1. 1. emotions quotient (EQ)

[2]. intrapersonal EQ intrapersonal EQ

[3]. intrapersonal EQ

[4]. daptability EQ

[5]. stress management EQ

  1. General mood EQ

[7]. Self - awareness

[8]. self - regulation

[9]. motivation

[10]. empathy

  1. social skills
امتیاز:
بازدید:
برچسب: ،
موضوع:
[ ۵ آبان ۱۳۹۷ ] [ ۰۸:۴۲:۳۲ ] [ admin ] [ نظرات (0) ]
[ ]
.: Weblog Themes By tibablog :.

درباره وبلاگ

نويسندگان
برترین مطالب
مطالب تصادفی
لینک دوستان
لينكي ثبت نشده است
نظرسنجی
لینک های تبادلی
فاقد لینک
تبادل لینک اتوماتیک
لینک :
خبرنامه
عضویت لغو عضویت
پيوندهای روزانه
لينكي ثبت نشده است
پنل کاربری
نام کاربری :
پسورد :
عضویت
نام کاربری :
پسورد :
تکرار پسورد:
ایمیل :
نام اصلی :
آمار
امروز : 0
دیروز : 0
افراد آنلاین : 1
همه : 0
موضوعات وب
موضوعي ثبت نشده است
آرشيو مطالب
امکانات وب